İlkyardımı Ne Kadar Biliyorsunuz?

İlkyardım eğitimi hangi mesleği yaparsanız yapın herkesin bilmesi gereken bir konu ve çoğumuz gibi ben de anne olduktan sonra konuya kafa yormaya başladım. Bade 11 aylıkken sabah beraber kahvaltı ediyorduk. Salatalık yemeyi çok sevdiği için ben arkamı döndüğüm anda birkaç dilimi birden ağzına atmıştı. Baktım yutamıyor, panikleyerek elini boğazına sokup çıkarmış ve bir hışımla neredeyse soluk borusuna kadar kolumu daldırdığım için ağzından kan gelmesine neden olmuştum. O kadar korkmuştum ki ben ne yaptım diye canhıraş annemi çağırmış -30 dakikalık mesafede oturuyor-  ama sonra kanamanın devam etmediğini fark etmiştim.

Bugün İnternet Anneleri aracılığıyla ilkyardım konusunda Central Hospital’da düzenlenen bir eğitime katıldım. 27 aylık bir oğlu olan ve oğlunun başına banyoda talihsiz bir kaza gelince konuyla ilgili eğitim almaya karar veren bir anne Tüten Yolukar. Kendisine bu keyifli ve bilgilendirici eğitim için teşekkür ediyor ve aldığım notları sıcağı sıcağına sizinle paylaşıyorum. Bu notları okumanız en azından bilgi paylaşımı açısından yararlı olsa da imkânınız olursa benzeri bir eğitime katılmanızı tavsiye ediyorum.

Image

Önemli Numaralar:

Çocuğunuz iki yaşının üzerindeyse 112’yi tuşlamayı 1,1 ve 2 olarak öğretebilirsiniz. Bu şekilde acil bir durumda aranması gereken numaranın 1,1,2 olduğunun farkındalığını sağlamış olursunuz. Eğitimde tavsiye edilen numarayı 112 olarak değil de 1,1,2 olarak tek tek öğretmenin 112 deyince 100 ve 12 gibi bir karışıklık yaratmaması açısından önemli olacağı yönündeydi.  Aynı şekilde itfaiyenin ya da polisin numaraları da iki yaş üstü çocuğa oyun oynayarak öğretilebilir.

Ateş Konusu:

Anneleri en çok telaşlandıran konuların başında ateş geliyor. Çocuğumuzun ateşi yükseldiği zaman, kısa aralıklarla ölçüm yaparak takibini yapmak önemli. İlk iki saat içinde 37’den birden 38.5’a fırlayan ateş, çok yüksek olmasa da çocuğun havale geçirmesine neden olabilir. Aynı ateş sabahtan akşama bu değere ulaşıyorsa normaldir. Değerin dışında ateşin ne zaman ölçüldüğü de önem taşıyor. Yorgun ve terli bir çocukta ateş olduğundan daha yüksek çıkabilir ve bu durumda hemen ateş düşürücü ilaçlara yönlenmemek gerekir (Ben oldum olası beklerim ve Bade’ye hemen ilaç vermem).Bunun yanı sıra ateşi koltuk altından ölçmeye çalışın.

İlkyardımın Temeli:

İlkyardıma ihtiyacı olan kişiyi ilk başta omzundan hafifçe sarsmalı ve kendinde olup olmadığına bakmalısınız. Eğer kişi uyaranlara cevap vermiyorsa bebek, çocuk ve yetişkinlerde farklı müdahale yöntemleri vardır. Aşağıdaki yöntemlere başvurmadan önce mutlaka kulağınızı yaklaştırarak bir dakika içinde aldığı nefes sayısı ölçülmelidir.

Bebeklerde Müdahale (0-1 yaş arası)

112’i aramadan önce bebeklerde iki meme ucunun tam ortasına iki parmağınızı yerleştirin ve 2 kez ağzıdan hava üfleyin ve bu hareketi 30 basıyla devam ettirin (chest compressions). Toplamda beş tur yapın, sonuç alamazsanız hemen ambulans çağırın ve ilkyardım görevlisine ne olduğunu detaylı bir şekilde anlatın. Bu sırada ambulans gelene kadar basıya devam edebilirsiniz.

Çocuklarda Müdahale (1-8 yaş arası)

Omzuna vurun, cevap yoksa dilin boğazına kaçmasını engellemek için başını arkaya iterek ve çenesini hafifçe kaldırarak çocuğa baş-çene pozisyonunu verin. Bu şekilde dil nefes alma yolunu tıkamaz. Çocuğu sert bir zemine (yatağa değil) yatırın ve başının altına yastık koymayın. 5 nefes ve 30 bası yaparak ilkyardıma başlayın. Elini gırtlağına sokmayın ve ağız temizliğini serçe parmağınızla yapın. Unutmayın, bası sırasında göğüs kemiği kırılsa da kolayca iyileşebileceği için ilkyardıma devam edin.

Yetişkinlerde Müdahale

Omzuna vurun, cevap yoksa nefesten önce baş-çene pozisyonunu verin ve kalp masajına başlayın. İki elinizle bastırarak göğsü 4-5 cm içeri itin ve bunu 100 kez tekrarlayın. Bu arada horlayan bir eşiniz varsa baş-çene pozisyonu vererek horlamasını durdurabilirsiniz.:)

Baş-çene pozisyonu için ://www.youtube.com/watch?v=1XAShwwsVmg

Yanıklar:

1.Derece: Yanan bölgeyi en az 10 dakika soğuk suyun altında tutun e yanık yeri, mutfakta kullanılan streç filmle sarın. Bu hareket ancak deri bütünlüğü bozulmamışsa yapılabilir. Sağlık profesyonelleri yanık bölgenin üzerine hemen krem sürmenin daha çok kızarıklığa yol açabileceği konusunda uyarı yapıyorlar.

2 ve 3. Derece: Hiçbir şey yapmadan temiz bir bezle sararak kapatın ve hemen hastaneye gidin. (Konuşmanın sonunda size en yakın yanık tedavi merkezinin nerede olduğunu önceden saptamanızın hastane hastane gezmeden, geç kalmadan müdahale edilme konusunda önemli olduğunun altı çizildi.) Kıyafeti çıkartmakla uğraşmayın yanık bölgenin üstünü örtebilmek için kıyafeti kesin.

Elektrik Çarpması:

Tahta veya iple kişiyle elektrik bağlantısını kesin ve hemen 112’yi arayın.

Donma:

Ovma hareketini yapmayın. Ilık içecekler (ne soğuk ne sıcak) içirin ve ılık bir ortamda tutun. Islak kıyafetleri çıkartarak kuru giysiler giydirin.

Tıkanma:

Tıkanma konusunda dikkat etmeniz gereken öksürüp öksüremediğinizdir. Tam tıkanmalarda nefes alamaz, konuşamaz ve morarırsınız. Bu durumda bebekler hariç Heimleich manevrasını uygulayabilirsiniz. Bu manevranın nasıl yapıldığı konusunda videoyu izlemenizi tavsiye ederim: http://www.youtube.com/watch?v=tEIiEAn7b-U

Bebeklerde Tıkanma:

Herhalde her annenin en çok korktuğu ve korkudan katı gıda vermeyi bile geciktirdiği bir konu bebeklerde tıkanma. Bebek tıkandığında hemen bebeği döndürün. Sırtına yukarı doğru hızlıca ve sertçe vurun ya da bebeği sırtüstü yatırıp 5 kere bası yapın. Gene konuyu daha iyi anlamak için videoyu izlemenizi öneririm:  http://www.youtube.com/watch?v=yg15tNN4Dys

Bebeğin ya da çocuğun sırtına vurmayın, aksine bu tehlikeli olabilir.

Fındık ve üzüm gibi tam yuvarlak olmayan yiyecekleri bebeğinize verebilirsiniz, tam tıkanma olmayacak ve nefes borusundan nasıl geçireceğini öğrenecektir.

Kafatası ve Omurga Yaralanmalarında:

Kafatası ve omurga yaralanmalarında yaralıyı oynatmayın ve hemen 112’yi arayın. Sağlık görevlisine yardımcı olmak için dakika dakika hastanın durumunu not edin. Bu ilkyardım ekibine müdahale etmekte zaman kazandıracaktır. Düşmelerde kesinlikle ülkemizde sıkça uygulandığı gibi karga tulumba hastaneye taşımayın. Bu sebeple kurtulabilecekken zedelenmeden dolayı hayatını kaybeden yaralıların durumunu televizyonlardan mutlaka görmüşsünüzdür.

Kanamalarda:

Kanamalarda yaraya bası yapın ve 112’yi arayın.

Çocuğunuz ilaç ya da temizlik maddesi içerse:

Örneğin oğlunuz banyoya girdi ve Cif içti, bu durumda onu hastaneye götürmeden önce mutlaka içtiği Cif’i kontrol etmeli, ne kadar içtiğini sağlık personeline bildirmelisiniz. Aynı şekilde eğer çocuğunuzun ilaç içtiğini fark ederseniz ilacın adını ve ne kadar aldığını da sağlıklı ve yerinde bir müdahale için mutlaka hastaneye bildirmelisiniz. Eğitime katılan Central Hospital acil hemşiresi Deniz Hanım, bu konuda büyük sıkıntı yaşadıklarını belirtti çünkü panikleyen anne-baba çocuğun hangi maddeden ne kadar aldığına dikkat etmediğini söyledi. Hâlbuki müdahalede en önemli şeylerden biri ilacın kutusunu ve varsa prospektüsünü temin etmekmiş.

 Benim eğitimde aldığım notlar bu kadar, kuşkusuz iki saat içinde birçok konuyu konuştuk. Elimden geldiğince sizlerle paylaşabilmek için not aldım ama gene de ilkyardım bilgilerin tazelendirmesini gerektiren bir konu olduğu için zaman zaman çeşitli videolar izleyerek ve notlara bakarak kendimi güncellemem gerekir. Size de aynısını tavsiye eder ve yukarıdakilerin hiçbirini uygulamak zorunda olmayacağınız bir yaşam dilerim!


 

Advertisements

One thought on “İlkyardımı Ne Kadar Biliyorsunuz?

Leave a Reply

Fill in your details below or click an icon to log in:

WordPress.com Logo

You are commenting using your WordPress.com account. Log Out / Change )

Twitter picture

You are commenting using your Twitter account. Log Out / Change )

Facebook photo

You are commenting using your Facebook account. Log Out / Change )

Google+ photo

You are commenting using your Google+ account. Log Out / Change )

Connecting to %s